The Locked Xinomavro Manifesto

tlxm

Αν εξαιρέσουμε το άρθρο του τίτλου και παρατηρήσουμε την υπόλοιπη φράση, διαπιστώνουμε πως έχουμε να κάνουμε εν πολλοίς με τρεις πολύ δυνατές λέξεις. Και αν σας αρέσουν οι διαβαθμίσεις και θέλετε να βρείτε την πιο δυνατή από τις τρεις, αυτό εξαρτάται αποκλειστικά από την οπτική που κοιτάζει κανείς τη φράση. Έτσι, ένα φανατικός πολιτικός αναλυτής θα πει με βεβαιότητα ότι το manifesto είναι το πιο ισχυρό από τις τρείς, ένας οινόφιλος (εν προκειμένω ο γράφων) με σιγουριά θα διαρρήξει τα ιμάτια του για τη δύναμη της λέξης ξινόμαυρο, ενώ τέλος ένας γητευτής των πορτών (κοινώς κλειδαράς) θα πει ότι το locked είναι η απόλυτη πρόκληση σαν λέξη. Για εμάς, το «Ξινόμαυρο» είναι η δύναμη, το Locked είναι η πρόκληση και το Manifesto η απόλυτη παραδοχή.

The Locked Xinomavro Manifesto (5)

THE: (Ο φτωχός πλην τίμιος συγγενής που πάντα θα σου φέρει γλυκά σε επίσκεψη).

LOCKED: Η Πρόκληση ή αλλιώς που θέλουμε να φτάσουμε. Αυτό φανερώνει το locked. Μια περιοχή (Νάουσα), που εντός των ορίων της έχει κάποιες υποπεριοχές, που μοιάζουν με πόρτες κλειδωμένες για μεγάλο μέρος του κόσμου, ο οποίος αντιλαμβάνεται προς τα έξω τη Νάουσα ως «ένα». Κι έτσι είναι από πλευράς προώθησης και αντίληψης. Ωστόσο, δεν παύει μέσα σε αυτή τη Locked Νάουσα να υπάρχουν διαφορετικά προφίλ και προσεγγίσεις στο κρασί που δίνουν στην κάθε υποπεριοχή τη δική της ξεχωριστή ταυτότητα. Είναι όλες μεν Νάουσα αλλά είναι όλες διαφορετικές μεταξύ τους και λειτουργούν συμπληρωματικά κι επικουρικά όπως τα κομμάτια ενός puzzle.

XINOMAVRO: Η Δύναμη. Το απόλυτο αφεντικό. Sorry παιδιά αλλά αυτός είναι για εμάς ο πρωταγωνιστής. Ένα σταφύλι μοναδικό σε χαρακτηριστικά, με φοβερή δυναμική και ποικιλομορφία σε ότι αφορά στην έκφραση. Αρωματική πολυπλοκότητα που δεν μοιάζει με καμιά άλλη στον κόσμο και αγγίζει τα όρια του δαιδαλώδους λαβυρίνθου. Οξύτητες που είναι ικανές να σου τρυπήσουν το στόμα και τανικότητα που μπορεί να βάλει κάτω οποιονδήποτε αντίπαλο πρωτεϊνικής μορφής. Συν ότι τα παραπάνω του προσδίδουν μεγάλη αντοχή κι εξέλιξη στο χρόνο.

MANIFESTO: Η Απόλυτη Παραδοχή. Το Μανιφέστο ισοδυναμεί με επίσημη διακήρυξη μιας ιδέας, μιας άποψης ή ενός συνόλου ιδεών που είναι τόσο ισχυρές που από μόνες τους δύσκολα τίθενται προς αμφισβήτηση. Ταυτόχρονα, η αλήθεια αυτών των εννοιών είναι τόσο δυνατή, που τις καθιστά αυταπόδεικτες καθώς έχουν αυτό που λέμε «μοναδικά χαρακτηριστικά». Υπάρχει κανείς λοιπόν που να αμφισβητεί ότι το ξινόμαυρο είναι πέρα από ένα ξεχωριστό προϊόν, έννοια, ιδέα και αντίληψη; Και ότι όλες αυτές οι μετενσαρκώσεις του να μην είναι το ίδιο δυνατές; Ποιος μπορεί να αμφισβητήσει τη μοναδικότητά του; Μήπως την κουλτούρα που χτίζεται εδώ και δεκαετίες γύρω από αυτό και είναι το αποτέλεσμα ενός συγκερασμού παράδοσης και προόδου; Ή τέλος πάντων, το μύθο του, που μπορεί να συμπαρασύρει μια ολόκληρη πόλη, ή ακόμα (για τους πιο αισιόδοξους) και μια ολόκληρη χώρα;

The Locked Xinomavro Manifesto (1)

Και ερχόμαστε τώρα εμείς ως advocatus diaboli και αντιπαραθέτουμε τα εξής: καλά τα λέτε, αλλά για παράδειγμα οι άλλες ποικιλίες δεν έχουν τη δύναμη μανιφέστου; Μα φυσικά κάποιες από αυτές έχουν. Τι να πει κάποιος για το μανιφέστο του Ασύρτικου ή για να πάμε εκτός Ελλάδος, του Riesling; Πολλά σταφύλια είναι σπουδαία. Λίγα όμως είναι μοναδικά.

Η παρουσίαση έγινε στα πλαίσια του τριημέρου «Νάουσα Πόλη του Οίνου 2014» η οποία διοργανώθηκε για τρίτη συνεχόμενη χρονιά και γνώρισε μεγάλη επιτυχία καθώς συμμετείχαν σε αυτή για πρώτη φορά όλοι οι οινοποιοί της περιοχής, αλλά κι επειδή η επισκεψιμότητα ξεπέρασε κατά πολύ τις προηγούμενες φορές.

Σκοπός μας ήταν να αναδειχτεί η διαφορετικότητα και η ποικιλομορφία των αμπελοτοπιών της Νάουσας με βάση τα γεωγραφικά και νομοθετικά όρια που έκαναν τη Νάουσα, ζώνη ΠΟΠ (τότε ΟΠΑΠ) το 1970-1971. Η παρουσίαση των διαφορετικών προσεγγίσεων. Όχι τι είναι καλύτερο ή χειρότερο. Ο κόσμος ξέρει τη «Νάουσα», αλλά πολλές φορές δεν αντιλαμβάνεται ότι μέσα σε αυτή υπάρχουν ο Παλιοκαλιάς, το Γιαννακοχώρι, τα Πολλά Νερά, η Γάστρα κτλ. Όλα αυτά τα τοπωνύμια είναι μεν ΠΟΠ Νάουσα, με κοινό παρονομαστή την ίδια τη ζώνη, αλλά με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κάθε μίας τα οποία βασίζονται στο μικροκλίμα, το έδαφος, τις οινοποιητικές και αμπελουργικές τεχνικές, τον καιρό της κάθε υποπεριοχής. Συνεπώς, όλοι οι αυτοί οι παράγοντες όταν συμπλέκονται δημιουργούν κρασιά με διαφορετικό χαρακτήρα και διαφορετική τελική ποιότητα.

The Locked Xinomavro Manifesto (2)

Και κάπως έτσι φτάσαμε στην έναρξη της συζήτησης ή καλύτερα στην έναρξη της προσπάθειας χάραξης των λεγόμενων Crus κατά τα πρότυπα του εξωτερικού και στη Νάουσα (μία είναι η Βουργουνδία, μέσα στην οποία είναι όμως το Gevrey Chambertin, το Vosne-Romanée (χωριά-κοινότητες) και μέσα σε αυτά τα αμπελοτόπια (Grand Cru) του Chambertin και του La Tâche αντίστοιχα). Μέσω της διαπίστωση δηλαδή, του διαφορετικού χαρακτήρα και της προσαρμοστικότητας που έδειξε το ξινόμαυρο καλλιεργούμενο ακόμα και σε απόσταση ελάχιστων μέτρων. Η οριοθέτηση των Crus θα αναδείξει ακόμα περισσότερο τις διαφορές, τις ομοιότητες, τις αμπελουργικές τεχνικές, τις οινοποιητικές πρακτικές, το μικροκλίμα, τα διάφορα οικοσυστήματα, τις αμπελουργικές τεχνικές, τη σύσταση του εδάφους κ.α. Μοιραία μια τέτοια προσπάθεια θα βάλει το ξινόμαυρο και τη Νάουσα στα πρώτα βαγόνια του τραίνου και όχι στα τελευταία. Μια πρώτη προσπάθεια έχει ξεκινήσει, με βάση κυρίως την εδαφολογική ανάλυση, και η ζώνη θα μπορούσε να χωριστεί σε 13 υποπεριοχές με βάση, κυρίως, τη σύσταση του εδάφους.

Μολονότι η χάραξη της ζώνης ήταν το μεγαλύτερο βήμα στη σύγχρονη ιστορία της Νάουσας, αποτελεί κοινή παραδοχή ότι έγινε σε μια εποχή δύσκολη χωρίς τα απαραίτητα στοιχεία (απουσία αμπελουργικού μητρώου, εδαφολογικοί χάρτες κ.α). Η ανάγκη λοιπόν επαναπροσδιορισμού και επαναοριοθέτησης των ορίων της ζώνης, με πιο συγκεκριμένα κριτήρια είναι πιο αναγκαία από ποτέ, ώστε να αναδειχτεί η ποιότητα και η ποικιλομορφία έκφρασης των αμπελώνων και άρα του κάθε κρασιού.

The Locked Xinomavro Manifesto (3)

Η επιλογή των έξι υποπεριοχών της παρουσίασής μας έγινε βάσει των ευδιάκριτων χαρακτηριστικών τους και σε συνδυασμό με τις άλλες δοκιμές του τριημέρου, έτσι ώστε στο τέλος να έχει αποδοθεί όσο γίνεται πιο σφαιρικά η ζώνη στους επισκέπτες. Αυτές είναι οι εξής: Στενήμαχος-Τρίλοφος, Παλιοκαλιάς, Γάστρα, Στράντζα, Γιαννακοχώρι και Πολλά Νερά.

Πηγές της παρουσίασης ήταν η μελέτη της κ. Χαρούλας Σπινθηροπούλου και του κ. Βασίλη Μαρίνου για τα οινοπέδια του ξινόμαυρου, οι μελέτες της «Αμπελοοινικής» και της «Διεπαγγελματικής», ιντερνετικές πηγές (http://winesurveyor.weebly.com/ το site του κ. Μακρή που όπως διάβασα πολύ εύστοχα προσφάτως όσοι ασχολούμαστε με το κρασί του οφείλουμε ένα μεγάλο ευχαριστώ που μας αφήνει και τον κλέβουμε ανενόχλητα τόσα χρόνια) και κυρίως από επιτόπια έρευνα και συζητήσεις στους αμπελώνες, με τους ίδιους τους οινοποιούς, για τον τόπο τους και τα κρασιά τους.

Σε όσους παρευρέθησαν, δόθηκε ένας χάρτης των περιοχών, μια διάφανη εκτύπωση που έμπαινε πάνω από το χάρτη με ίχνη από λεκέδες ποτηριού να αντιστοιχούν σε κάθε περιοχή του χάρτη και τέλος ένα notebook με δύο στήλες όπου στη μία στήλη υπήρχαν τα γεωγραφικά και γευστικά χαρακτηριστικά κάθε περιοχής ενώ στη δεξιά στήλη ο κάθε συμμετέχοντας κρατούσε τις σημειώσεις του για κάθε στυλ-περιοχή. Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης έπαιζαν slide με πληροφορίες γύρω από το ξινόμαυρο και τη Νάουσα και σκοπός ήταν με βάση αυτές τις πληροφορίες και τα χαρακτηριστικά που προσδίδει η κάθε υποπεριοχή στο κρασί, αλλά και όσα είχαν γραμμένα στο notebook, να βρουν ποιο κρασί αντιστοιχεί σε ποια περιοχή. Φυσικά το κάθε κρασί σερβίρονταν…τυφλά και αυτό ήταν που έδινε το extra ενδιαφέρον. Τέλος, σε σημείο της αίθουσας ήταν στημένο ένα τραπέζι, στο οποίο υπήρχαν πετρώματα από όλα τα αμπελοτόπια που εξετάσαμε, έχοντας ως σκοπό να παρουσιαστεί και η εδαφική ποικιλομορφία η οποία παίζει βασικότατο ρόλο στη διαμόρφωση του χαρακτήρα του κρασιού.

The Locked Xinomavro Manifesto (4)

Η βραδιά κύλισε πραγματικά ευχάριστα και θέλουμε να πιστεύουμε ότι όσοι ήταν παρόντες αποκόμισαν αυτό που προσδοκούσαμε εμείς αρχικά να δώσουμε: μια πρώτη προσέγγιση της διαφορετικότητας των υποπεριοχών της Νάουσας στην οποία παίζουν μεγάλο ρόλο διάφοροι παράγοντες (έδαφος, κλίση, οινοποιός, χρονιά κτλ). Θα θέλαμε σαν Wine Geeks να ευχαριστήσουμε κυρίως την Κυριακή Παναγιώτου από το Τμήμα Επικοινωνίας της TSANTALI που ήταν το άλλο μας μισό, κατά τη διάρκεια τόσο της προετοιμασίας όσο και της παρουσίασης. Από την αρχή που αναλάβαμε αυτό το κομμάτι δουλέψαμε σαν ομάδα, με τις όποιες διαφωνίες-συμφωνίες και στο τέλος θέλουμε να πιστεύουμε ότι προέκυψε κάτι καλό. Θερμές ευχαριστίες επίσης στην εταιρεία RASTAL που ανέλαβε να μας χορηγήσει για πολλοστή φορά ποτήρια, καράφες και ότι άλλο χρειαστήκαμε. Ειδική αναφορά και σε όλους όσους έδωσαν το παρόν και ειδικά σε όσους ήρθαν από μακριά. Τέλος, πολλά ευχαριστώ σε όλους τους οινοποιούς της Νάουσας για την πρόσκληση, την οποία φυσικά και δεχτήκαμε με τεράστια χαρά. Ελπίζουμε να ανταπεξήρθαμε στις προσδοκίες τους.

Λάθη και παραλείψεις φυσικά υπήρχαν και θα υπάρχουν κι ένα από αυτά ήταν ότι δυστυχώς δεν είχαμε προβλέψει ότι η συμμετοχή θα ξεπερνούσε κατά πολύ το προσδοκώμενο, με αποτέλεσμα να μην επαρκεί το υλικό για όλο τον κόσμο που ήρθε. Οφείλουμε ένα συγγνώμη, γιατί θα έπρεπε καλώς ή κακώς να το προβλέψουμε. Μέσα από την αγάπη μας για το κρασί και τη δουλειά μπορούμε να υποσχεθούμε ότι σίγουρα θα προσπαθήσουμε είμαστε καλύτεροι στο μέλλον. Έως τότε….στην υγειάς σας από την Πόλη του Οίνου.

The Locked Xinomavro Manifesto_map

Κατεβάστε το notebook με τις γευσιγνωστικές σημειώσεις των κρασιών και τα γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά των κρασιών:

notebook