The Locked Xinomavro Manifesto, vol. 2. It’s all about fun

The Locked Xinomavro Manifesto_Wine Geeks (1)

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Η Προετοιμασία

Θα μοιραστώ μαζί σας ένα μυστικό. Αν και είμαι σίγουρος ότι οι υπόλοιποι που συνδιοργανώσαμε τη δοκιμή θα μου θυμώσουν (έστω και λίγο) που το αποκαλύπτω, αλλά πιστεύω ότι το ίδιο εύκολα θα μου το συγχωρέσουν, μιας και ανάμεσα στους κατεργάρηδες εκτός από ειλικρίνεια περισσεύει και η… κατανόηση. Το μυστικό λοιπόν που θα σας αποκαλύψω είναι το πώς γεννήθηκε το «The Locked Xinomavro Manifesto Vol. 2. It’s all about fun». Και το πιο σημαντικό, πώς ο Πινόκιο μπήκε στις ζωές μας τους τελευταίους μήνες και έγινε ο ίδιος ζωντανό κομμάτι αυτής της γευστικής δοκιμής.

Από την μέρα που αποφασίσαμε να συμμετέχουμε στη Νάουσα Πόλη του Οίνου 2015, ένα ήταν το βασικό ζητούμενο: φρεσκάδα και κατ’ επέκταση πρωτοτυπία. Κάπως έτσι βρεθήκαμε να κάνουμε τις γνωστές συναντήσεις, ασκήσεις επί χάρτου, όπου οι ιδέες έρχονταν η μία πίσω από την άλλη (η κηδεία του brainstorming για να λέμε τα πράγματα με τ’ όνομα τους), ενθουσιαζόμασταν με κάποιες, αλλά γρήγορα ξενερώναμε με κάποιες άλλες. Αποκορύφωμα το ταξίδι μου με την πολύ καλή φίλη Κυριακή Παναγιώτου από τη Τμήμα Επικοινωνίας της Tsantali, για να συναντήσουμε τον έτερο Καππαδόκη στην… Καβάλα, τον Νίκο Πανίδη, sommelier και εκδότη του πιο μοντέρνου κι ευρηματικού ελληνικού οινικού blog, www.readmonopol.net. Κι εκεί πάνω σε μια συζήτηση, σε ένα αράδιασμα σκέψεων και χαρτιών με σχέδια του Νίκου, το μάτι μας έπεσε τελείως τυχαία σε ένα πεταμένο σκίτσο στο πίσω μέρος μιας σελίδας, το οποίο ο Νίκος το είχε απλά για εξάσκηση. Το σκίτσο αυτό ήταν ο Πινόκιο και νομίζω δεν χρειάστηκε πάνω από 2-3 λεπτά (άμα είσαι διάνοια…)να αποφασίσουμε ότι ο Πινόκιο θα ήταν και το σύμβολο της δοκιμής. Κι επειδή ο γνωστός παιδικός ήρωας συμβολίζει το ψέμα, γρήγορα αρχίσαμε να καταλαβαίνουμε προς τα που θα πήγαινε η δοκιμή: στην παραπλάνηση. Αυτό ήταν το ένα στοιχείο στο οποίο πάνω αρχίσαμε να χτίζουμε. Το δεύτερο φυσικά ήταν ότι η δοκιμή θα έπρεπε να είναι τυφλή για να μπορέσουμε να φέρουμε πιο κοντά και το διασκεδαστικό θέμα, αλλά και το ζήτημα της απόλυτης αντικειμενικότητας. To τρίτο ήταν το πιο δύσκολο: η θεατρικότητα που θα έπρεπε να έχει η δοκιμή ούτως ώστε να είναι απολαυστική για τον κόσμο που θα παρευρεθεί. Τέλος έπρεπε να μείνει και η ουσία, καθώς ο στόχος ήταν να μείνει ένα συμπέρασμα στους συμμετέχοντες.

Την προηγούμενη χρονιά είχαμε σχετίσει τη γευστική μας δοκιμή με τα αμπελοτόπια της Νάουσας και τα διαφορετικά χαρακτηριστικά που δίνουν στο κάθε κρασί. Φέτος, αποφασίσαμε να ασχοληθούμε με κάτι πιο απλό (θεωρητικά) που θα τόνιζε την ευχάριστη πλευρά της δοκιμής: τα γευστικά και αρωματικά προφίλ του ξινόμαυρου Ναούσης ανάλογα με το στυλ του. Πόσο καλά ξέρουμε τα χαρακτηριστικά ενός ρουστίκ ξινόμαυρου ή ενός ξινόμαυρου με μοντέρνα οπτική; Μπορούμε να αναγνωρίσουμε εύκολα ένα πιο παλαιωμένο από ένα φρέσκο; Άραγε η πολυσυζητημένη ομοιότητα με το Nebbiolo και το Pinot Noir μπορεί να εντοπιστεί τυφλά;

Κάπως έτσι αρχίσαμε να ετοιμάζουμε τη δοκιμή μας. Και οι μέρες άρχισαν να περνούν σαν νερό και για πότε ήρθε η ώρα για τη γευστική δοκιμή δεν πήραμε πραγματικά χαμπάρι…

ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ: Η δοκιμή

Πιστεύοντας ότι η ανταλλαγή σκέψεων και απόψεων προάγει τον λεγόμενο ευγενή ανταγωνισμό αποφασίσαμε να χωρίσουμε τους συμμετέχοντες σε ομάδες των 6 ατόμων. Η κάθε ομάδα θα είχε επίσης από έναν αρχηγό, ο οποίος θα ήταν και αυτός που θα μας ανακοίνωνε τα αποτελέσματα.

Η δοκιμή είχε χωριστεί σε 4+1 flight, όπου το κάθε flight είχε τη δική του θεματική ενότητα και περιελάμβανε τρία διαφορετικά κρασιά. Σε κάθε τριάδα, ένα από τα κρασιά ήταν και το «σωστό», δηλαδή αυτό που ανταποκρινόταν στον τίτλο του κάθε flight και έπρεπε να εντοπίσει και να ξεχωρίσει ανάμεσα στα υπόλοιπα η κάθε ομάδα. Για παράδειγμα, αν είχαμε μια ενότητα με τίτλο «Το πιο φρέσκο», η κάθε ομάδα θα έπρεπε να ξεχωρίσει ποιο από τα τρία ξινόμαυρα ήταν το πιο φρέσκο. Ως εδώ θα μου πείτε δεν ακούγεται ιδιαίτερα δύσκολο και όντως δεν ήταν. Απλά εμείς αποφασίσαμε να παιδέψουμε λίγο παραπάνω τους φίλους μας που μας επέλεξαν με έναν πιο… κωμικό τρόπο. Τον τρόπο του Πινόκιο. Έτσι, «υιοθετήσαμε» από ένα κρασί σε κάθε flight και το περιγράφαμε στο κοινό σαν να ήταν κάθε φορά το δικό μας κρασί το σωστό κρασί, το οποίο έπρεπε να επιλεγεί ως σωστό. Για να συνεχίσουμε το παραπάνω παράδειγμα και να γίνει πιο κατανοητό, στην παραπάνω δοκιμή με τίτλο «Το πιο φρέσκο» η Κική ήταν το κρασί ένα, εγώ το κρασί 2 και ο Νίκος το κρασί 3. Και οι τρεις, ασχέτως τι κρασί είχαμε, προσπαθούσαμε να παραπλανήσουμε το κοινό λέγοντας ψέματα και να το πείσουμε ότι το δικό μας θα ήταν το πιο φρέσκο. Οι ομάδες θα έπρεπε να αναγνωρίσουν τους δύο ψεύτες-Πινόκιο της δοκιμής και να βρουν αυτόν τον κατακαημένο που έλεγε αλήθεια και πάσχιζε να τους πείσει, αλλά οι άλλοι δύο φρόντιζαν να τον σκεπάζουν…

Σε κάθε συμμετέχοντα είχε δοθεί το απαραίτητο σουπλά με τα flight ανά κατηγορίες και ένα σημειωματάριο για να καταγράφει ο καθένας (αν ήθελε) παραπάνω γευσιγνωστικές σημειώσεις. Προς βοήθεια των συμμετεχόντων είχαμε σχηματίσει πάνω σε ένα ξύλινο ταμπλό, ένα αρωματολόγιο με τα αρώματα του ξινόμαυρου στην πραγματική τους μορφή, τα οποία τα είχαμε τοποθετήσει μπροστά από τα τραπέζια και στο οποία μπορούσαν να καταφεύγουν οι διαγωνιζόμενοι, όποτε ήθελαν για να δουν και να μυρίσουν πώς είναι πραγματικά μια μαύρη τρούφα, ένα τσάι από ιβίσκο, πιο κλασικά, κάποια κλωνάρια βανίλιας, η πάστα ελιάς και η λιαστή ντομάτα. Όλα τα παραπάνω μπορεί να τα βρει κάποιος σε ένα ξινόμαυρο και ανάλογα με το γευστικό και αρωματικό του προφίλ μπορεί να εντοπίσει αν είναι παλαιωμένο, φρέσκο, ρουστίκ ή μοντέρνο.

ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ: Τα flight

Το πρώτο flight είχε τον τίτλο «Old School Never Dies» και ήταν αφιερωμένο στους ολντσκουλάδες του ξινόμαυρου που λατρεύουν το παραδοσιακό και πιο ρουστίκ στυλ του ξινόμαυρου, στο οποίο κυριαρχούν τα κλασικά αρώματα της ελιάς, της ντομάτας και του ξύλου σε συνδυασμό με το πιο ελαφρύ σώμα, και την προεξέχουνα τανικότητα (μεταξύ άλλων). Τα κρασιά τα οποία σερβιρίστηκαν τυφλά ήταν τα εξής:

  1. Κτήμα Φουντή, Ναουσαία 2001
  2. Έλινος – Βιολογικοί Αμπελώνες Ταραλά, Νάουσα 2010
  3. Οινοποιείο Μαρκοβίτη, Πήγασος 2012.

Όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό το πιο χαρακτηριστικό παραδοσιακό ξινόμαυρο από τα παραπάνω ήταν η Ναουσαία του Κτήματος Φουντή, η οποία θεωρείται και ως πιο χαρακτηριστικός πρεσβευτής της παραδοσιακής Νάουσας. Η παλαίωσή της μάλιστα (15 ετών) βοήθησε στον να εντοπιστεί και πιο εύκολα, μιας και το αρωματικό της προφίλ ήταν πολύ πιο χαρακτηριστικό. Η Κική έλεγε την αλήθεια, ενώ Πινόκιο ήμουν εγώ και ο Νίκος.

The Locked Xinomavro Manifesto_Wine Geeks (23)

Το δεύτερο flight είχε το τίτλο ευγενείας «Age Before Beauty» ή αλλιώς η ηλικία προηγείται της ομορφιάς. Σε αυτό το flight, το κρασί που έπρεπε να βρεθεί είχε κάποια χρονάκια πάνω του και εν ολίγοις ήταν το πιο παλαιωμένο. Γλυκά μπαχαρικά, ελιά, ντομάτα, μανιτάρια, ώριμα μαύρα φρούτα είναι μόνο μερικά από τα χαρακτηριστικά αρώματα που αναπτύσσει το ξινόμαυρο κατά την παλαίωσή του. Τα κρασιά που σερβιρίστηκαν με το προσωπείο του Γενίτσαρου ήταν τα παρακάτω:

  1. Κτήμα Δαλαμάρα, Δείγμα μέσα από βαρέλι του 2014
  2. Κτήμα Φουντή, Ναουσαία 2003
  3. Κτήμα Μελιτζανή, Κάβα 2000,

Εδώ τα πράγματα δυσκόλεψαν λιγάκι παραπάνω, καθώς είχαμε ντέρμπι ανάμεσα στο 2 και στο 3. Γιατί, μπορεί η Ναουσαία να είχε έκδηλα όλα τα χαρακτηριστικά που απαιτεί ένα παλαιωμένο ξινόμαυρο 12 ετών, ωστόσο μια «υποχθόνια» φρεσκάδα που υπήρχε αρωματικά στην Κάβα μπέρδεψε τις ομάδες με αποτέλεσμα να διχαστούν. Φυσικά, Πινόκιο ήμουν εγώ με την Κική και την αλήθεια έλεγε ο Νίκος, ο οποίος χτυπιόταν σαν τρελός να πείσει τον κόσμο. Εύγε Νικόλα.

Το τρίτο flight ήταν το αντίθετο του πρώτου. «Modern Times» και αναφερόταν στο λεγόμενο νέο στυλ της Νάουσας, με το πιο έντονο ρουμπινί χρώμα, με τη χαρακτηριστική φρεσκάδα στη μύτη, στην οποία είναι κυρίαρχα τα γλυκά κόκκινα και μαύρα φρούτα, το πιο πλούσιο σώμα και τις λιγότερο επιθετικές τανίνες. Τα κρασιά σερβιρίστηκαν με την παρακάτω σειρά.

  1. Αμπελώνες Θυμιόπουλου, Γη & Ουρανός 2012
  2. Κτήμα Κυρ Γιάννη, Ράμνιστα 2010
  3. Κτήμα Κελεσίδη, Μέρχαλι 2006

Κι εδώ πάλι είχαμε κάποιες ψιλοδιαφωνίες, καθώς αν και οι περισσότεροι ήταν σίγουροι για το νούμερο ένα, κάτι στη Ραμνιστα τους έβαζε σε σκέψεις. Θες το πιο μαλακό προφίλ των τελευταίων ετών λόγω της κρυοεχύλισης που την έχει κάνει πιο approachable (που λέει και ο Ιωάννης Μελισσανίδης), θες ένας συνδυασμός φρέσκων κόκκινων και μαύρων φρούτων, όπως και να έχει το «εξωτικό» ύφος της Ράμνιστας μπέρδεψε αρκετούς, ενώ σαφώς το Μέρχαλι ανήκει στη λεγόμενη παραδοσιακή κατηγορία. Τελικά κατοχυρώθηκε στο Γη & Ουρανός μιας, και η φρεσκάδα των κόκκινων φρούτων αρωματικά, η πιο ήπια τανικότητα σε σχέση με τα παραδοσιά στυλ και η δεμένη με το υπόλοιπο σώμα οξύτητα, του έδωσαν δικαίως τον τίτλο. Πινόκιο εγώ (για άλλη μια φορά τι περίεργο) και ο Νίκος…. Την αλήθεια η Κική.

Το τέταρτο flight ήταν και το πιο… ιντριγκαδόρικο: «Spot the Xinomavro (Am I Naoussa?)» ή αλλιώς πόσο καλά γνωρίζεις το Ξινόμαυρο, ώστε να το βρεις ανάμεσα σε άλλα κρασιά; Ακούγεται εύκολο, αλλά πιστέψτε με δεν είναι καθόλου. Έχουμε παραστεί σε δοκιμές κι έχουμε διαβάσει κατά καιρούς για την ομοιότητα των χαρακτηριστικών του ξινόμαυρου με το Nebbiolo της Ιταλίας και όχι άδικα, καθώς τα δύο σταφύλια μπορούν να δώσουν εντός του Πιεμόντε και της Νάουσας κρασιά με πολύ κοινά χαρακτηριστικά τόσο οπτικά και αρωματικά, όσο και σε θέματα που αφορούν την οξύτητα και τις τανίνες. Σε αυτό το flight λοιπόν, αποφασίσαμε να βάλουμε δίπλα σε μια πολύ κλασική Νάουσα, ένα κρασί από Nebbiolo, αλλά και ένα άλλο κρασί, χαρμάνι από Ξινόμαυρο άλλης περιοχής, από τη Ραψάνη, το οποίο είχαμε τη χαρά να δοκιμάζουμε πρώτη φορά, αφού δεν έχει κυκλοφορήσει στην αγορά!

  1. Tsantali (Οινοποιία), Ραψάνη ΒΙΟ 2013
  2. Pelissero, Langhe Nebbiolo 2007
  3. Μπουτάρη Οινοποιητική, Νάουσα Grand Reserve 2010

Και τελικά αποδείχτηκε ότι το Ξινόμαυρο Ναούσης δεν είναι τόσο εύκολο να το αναγνωρίσεις ανάμεσα σε φίλους και συγγενείς. Οι περισσότεροι εδώ διάλεξαν το Nebbiolo, αποδεικνύοντας το πόσα πολλά κοινά υπάρχουν ανάμεσα στις δύο ποικιλίες. Ιδιαίτερα στην προκειμένη περίπτωση, το κεραμιδί χρώμα, ο συνδυασμός της βιολέτας, του ώριμου δαμάσκηνου, του μανιταριού αλλά και πολλών άλλων αρωμάτων, μπέρδεψαν πάρα πολύ το κοινό προς ευχαρίστηση φυσικά δική μας. Επιπλέον, ο οξύτητα και οι τανίνες ήταν άλλα δυο στοιχεία που συνηγορούσαν υπέρ του μπερδέματος. Ψεύτρα για άλλη μια φορά η Κική (χάρη στην οποία προμηθευτήκαμε βέβαια και την απολαυστική Ραψάνη), Πινόκιο και πάλι εγώ και φυσικά ο Νίκος το καλό παιδί ήταν αυτός που πάσχιζε ματαίως να σας πείσει για την αλήθεια.

Το καλύτερο φυσικά και το πιο… kinky το αφήσαμε για το τέλος, αφού τόσο εμείς, όσο και οι παρευρισκόμενοι είχαμε την τιμή να δοκιμάσουμε την πιο εμβληματική ετικέτα της Νάουσας και μάλιστα από μια χρονιά που έδωσε ένα εκπληκτικό κρασί: Νάουσα Μπουτάρη… 1996. Εδώ όμως αυτό το κρασί δοκιμάστηκε με τον πιο ιδιαίτερο τρόπο, καθώς σε κάθε συμμετέχοντα δόθηκε από ένα μαύρο πανί και παράλληλα η εντολή να δέσει τα μάτια του, ώστε να μη δει καθόλου τι θα του σερβιριστεί. Φυσικά το γέλιο επικράτησε σε αυτό το κομμάτι της δοκιμής (after all it’ s all about fun) με αποτέλεσμα να το απολαύσουμε όσο έπρεπε. Νομίζω μάλιστα ότι η φιγούρα του παιδιού που βάζει το μαντήλι στα μάτια και πάνω από αυτό τα… γυαλιά του, ήταν από τις στιγμές που θα θυμάμαι πάντα σε δοκιμές. Κάνα δυο ποτήρια που έσπασαν στο πάτωμα δεν λένε και τίποτα μιας και η Rastal, πανταχού παρούσα, είχε απόθεμα. Φυσικά ζητήθηκε με την απομάκρυνση του μαντηλιού να δουν το κρασί και απλά να θαυμάσουν το μεγαλείο αυτής της ποικιλίας: κρασί μαζικής παραγωγής, χαμηλής τιμής, 20 ετών, υψηλότατης ποιότητας. Πόσα σταφύλια στον κόσμο έχουν τη δυνατότητα να συνδυάσουν όλα τα παραπάνω;

ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ: Συμπεράσματα

Κάπως έτσι φτάσαμε στο τέλος της δοκιμής μας. Θέλουμε να πιστεύουμε ότι όσοι παρευρέθηκαν πέρασαν το ίδιο καλά με εμάς, καθώς πραγματικά τους τελευταίους μήνες δώσαμε τον καλύτερο μας εαυτό. Λάθη και παραλείψεις φυσικά και θα υπάρχουν, αλλά αυτό συμβαίνει κάθε φορά στην προσπάθεια, φτάνει μόνο μέσα από αυτά να γινόμαστε καλύτεροι. Πολλά ευχαριστώ εκ μέρους μας στους οινοποιούς της Νάουσας, οι οποίοι μας άνοιξαν τα οινοποιεία τους μας παρείχαν απλόχερα ότι τους ζητήσαμε. Βαθιά υπόκλιση στους εθελοντές που από την πρώτη Νάουσα Πόλη του Οίνου είναι εκεί, αφιερώνοντας τον προσωπικό του χρόνο, στηρίζοντας εμπράκτως το θεσμό. Επίσης σε όλους όσους συμμετείχαν και μας έδωσαν πραγματικά αξία με την παρουσίας τους. Αυτό που προσωπικά μου μένει είναι η λεγόμενη δύναμη της παρέας. Το ότι γνωρίσαμε ανθρώπους που θέλαμε καιρό να γνωρίσουμε, ήπιαμε ένα κρασί παρέα και φυσικά… γελάσαμε μαζί τους. Στο κάτω κάτω το κρασί είναι πάνω απ’ όλα διασκέδαση!

Εις το επανιδείν.

The Locked Xinomavro Manifesto_Wine Geeks (24)