Δοκιμαζοντας Μαλαγουζιες στο Κτημα Κιουτσουκη “Καμαρα”

Malagouzies Wine Geeks

Το ξέρετε το τραγούδι που λέει «μπορεί να το ‘χουν πλανέψει ακρογιαλιές, δειλινά…. Και μια μαλαγουζιά»; Τι δεν είναι αυτός ο στίχος; Ε, περίπου έτσι είναι. Αυτός λοιπόν ο στίχος, προέρχεται από το υπέροχο τραγούδι που έγραψε ο μεγαλύτερος  Έλληνας συνθέτης (κατά τον γράφων) Βασίλης Τσιτσάνης και απλώθηκε σαν μεταξωτό σεντόνι πάνω του, η φωνάρα της Στέλλας Χασκίλ. Όσο περίεργο και αν σας φανεί, περιέχει λέξεις που, τουλάχιστον αισθητικά, μπορούν να περιγράψουν την ποικιλία που λέγεται μαλαγουζιά: ακρογιαλές, δειλινά και κυρίως… πλανεύτρα μιας κι έχει πλανέψει κι ενθουσιάσει την πλειοψηφία του οινικού κόσμου.

Πλανεύτρα, αρωματική, ενθουσιώδης, η μαλαγουζιά κρύβει μια υπέροχη ιστορία αγάπης και (γιατί όχι;) γενναιότητας. Σώθηκε κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή από την οριστική εξαφάνιση, χάρη στη διορατικότητα του Βαγγέλη Γεροβασιλείου, ο οποίος, ως οινολόγος στο Πόρτο Καρράς τη δεκαετία του 1970, ανακάλυψε την ποικιλία στον πειραματικό αμπελώνα που είχε δημιουργήσει ο καθηγητής Βασίλης Λογοθέτης. Αυτό ήταν. Ο κ. Γεροβασιλείου διείδε αμέσως το ποιοτικό δυναμικό που κρυβόταν πίσω από την ποικιλία και αποφάσισε να οινοποιήσει τα πρώτα δείγματα. Πίστεψε σε αυτήν όσο κανείς άλλος και γι’ αυτό την μετέφερε στο δικό του οινοποιείο περίπου το 1981, όπου και φυτεύτηκε σε μεγάλες εκτάσεις. Αυτό ήταν. Η ιστορία ήδη είχε ξεκινήσει να γράφει τις πρώτες, λαμπρές αράδες στα κιτάπια της μαλαγουζιάς. Η ποικιλία, χάρη και στις συντονισμένες προσπάθειες οινολόγων και αμπελουργών, βρήκε τελικά το δρόμο της κι έτσι πέρασε από την πλήρη εξαφάνιση στην καταξίωση και την κορυφή. Πλέον, δεν υπάρχει σχεδόν κανένα μέρος στην Ελλάδα που να μην μπορείς να βρεις ένα δείγμα της ποικιλίας, καθώς ο ενθουσιασμός όσων γνώρισαν τη μαλαγουζιά ήταν τεράστιος. Δεν πρέπει να παραλείψουμε να αναφέρουμε ότι αρχική κοιτίδα της ποικιλίας θεωρείται η Δυτική Στερεά Ελλάδα. Ωστόσο, όπως αναφέραμε και πιο πάνω, από την Πελοπόννησο μέχρι τη Θράκη, η μαλαγουζιά καλλιεργείται ευρέως και γι’ αυτό το λόγο δίνει διαφορετικά αρωματικά και γευστικά προφίλ.

Πλανεύτρα, αρωματική, ενθουσιώδης,

η μαλαγουζιά κρύβει μια υπέροχη ιστορία αγάπης

και (γιατί όχι;) γενναιότητας

Οργανοληπτικά, η μαλαγουζιά έχει συνήθως λεμονοπράσινο χρώμα. Η μύτη της είναι αυτό που λέμε εκρηκτική, πλανεύτρα, σαγηνευτική. Αρώματα τραγανών πυρηνόκαρπων φρούτων (ροδάκινο, νεκταρίνι), βοτανικές νότες (βασιλικός, δυόσμος), εσπεριδοειδή (λεμόνι, κίτρο), μέλι, εξωτικά φρούτα και φυσικά αν καλλιεργηθεί σε συγκεκριμένα μέρη μπορεί να αφήσει και ευδιάκριτα στοιχεία ορυκτότητας. Δίνει μέτρια προς υψηλά, αλκοολικά κρασιά με μέτρια οξύτητα. Έχει και ένα μεγάλο ατού: μπορείς να τη συνδυάσεις με ένα σκασμό πιάτα. Από λευκά κρέατα με απαλές σάλτσες μέχρι ψάρια, φρούτα και πιάτα με χορτοφαγική βάση. Επίσης γοητεύει τον οποιοδήποτε θες να εντυπωσιάσεις. Βγάλε μια μαλαγουζιά και κέρδισες το παιχνίδι με χτυπήματα πάνω από τη ζώνη. Τα αρώματά της θα τον μαγέψουν.

Malagouzies Wine Geeks2

Αυτά τα ολίγα εγκυκλοπαιδικά από μένα. Στην περίπτωσή μας προσκληθήκαμε από τον κύριο Δημήτρη Κιουτσούκη στο Κτήμα Κιουτσούκη «Καμάρα» στο Μελισσοχώρι Θεσσαλονίκης. Ο λόγος της πρόσκλησης ήταν η δοκιμή της μαλαγουζιάς του Κτήματος συγκριτικά με άλλες μαλαγουζιές, που προέρχονται από καταξιωμένους Έλληνες παραγωγούς. «Σε καμιά περίπτωση δεν θέλω να γίνει για ανταγωνιστικούς λόγους. Απλά, θα επιθυμούσα να δω που βρισκόμαστε ποιοτικά σαν κτήμα στη μαλαγουζιά, δοκιμάζοντας το κρασί μας δίπλα σε καταξιωμένους και πρωτοπόρους της ποικιλίας, που έχουν επανειλημμένα λάβει διακρίσεις για τα κρασιά τους» ανέφερε ο κύριος Κιουτσούκης. Η δοκιμή έγινε τυφλά φυσικά, ώστε πραγματικά να αξιολογήσουμε τα κρασιά χωρίς προκαταλήψεις και φυσικά εξαλείφοντας με αυτόν τον τρόπο και τον υποκειμενικό παράγοντα που λέγεται «συμπάθεια εντός έδρας» και ο οποίος έχει να κάνει με το να δοκιμάζεις ένα κρασί μπροστά στον παραγωγό του και φυσικά… στο οινοποιείο του. Δεν είχα ξανακάνει τυφλή δοκιμή στη μαλαγουζιά και ομολογώ ότι δεν μπορούσε να υπάρξει καλύτερη αφορμή από αυτή. Τα αποτελέσματα φυσικά μας ικανοποίησαν όλους πάρα πολύ, ίσως περισσότερο απ’ όσο περίμενα, αναλογιζόμενος ειδικά την μικρή σχετικά ιστορία που έχει η ποικιλία. Στα αξιοσημείωτα θα αναφέρω ότι μετά το τέλος της δοκιμής, συνδυάσαμε τις μαλαγουζιές της δοκιμής με πεντανόστιμες αγκινάρες αλά πολίτα που μαγείρεψε η σύζυγος του κ. Κιουτσούκη, η κυρία Ελευθερία. Και αν νομίζετε ότι οι αγκινάρες είναι wine killer (που είναι), συνδυάστε τες την επόμενη φορά με μια μαλαγουζιά και θα δείτε ένα εξαιρετικό ταίριασμα κρασιού-φαγητού. Να αναφέρω ότι αν δεν είχα «τακτ» τη συγκεκριμένη μέρα θα είχα απαγάγει την κατσαρόλα και μαζί με ένα ζυμωτό ψωμί θα είχα κάτσει στην κορυφή του βουνού «Ντεβέ Καράν» που βρίσκεται απέναντι και θα είχα γυαλίσει μέχρι και τον πάτο. Από τα πιο νόστιμα πιάτα που έχω φάει τον τελευταίο καιρό.

Για την ταυτότητα του Κτήματος Κιουτσούκη δεν θα αναφερθούμε εδώ, καθώς έχω υποσχεθεί στον εαυτό μου ότι και θα ξαναπάω και θα κάνω το αφιέρωμα που του αξίζει. Αναφέρω απλά ότι είναι μια οικογενειακή επιχείρηση στο Μελισσοχώρι Θεσσαλονίκης, πολύ εύκολα προσβάσιμη και η οποία ιδρύθηκε το 2009. Πρόκειται για ένα πολύ όμορφο κτήμα με καλαίσθητους χώρους, όπου το ξύλο αναμειγνύεται μοναδικά με την πέτρα και δίνουν ένα κομψό αποτέλεσμα. Φιλόξενο, ζεστό, με πανέμορφη θέα. Ο χώρος της δοκιμής ήταν δίπλα ακριβώς στο κελάρι και πραγματικά ήταν σχεδόν μυσταγωγικός. Το μεγαλύτερο όμως πλεονέκτημα του κτήματος δεν είναι ούτε οι χώροι του, ούτε το φυσικό τοπίο που το περιβάλλει. Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα είναι η ταπεινότητα και ο προσγειωμένος χαρακτήρας του κυρίου Κιουτσούκη. Ένα χαρακτηριστικό που διαπιστώσαμε κατά τη διάρκεια της δοκιμής ότι υπάρχει σε όλα τα μέλη της οικογένειας. Και αυτό είναι κάτι δυσεύρετο και παράλληλα αξιοσημείωτο στις μέρες που διανύουμε.

Τα κρασιά της δοκιμής με τη σειρά που δοκιμάστηκαν ήταν όλα εσοδείας 2015:
Malagouzia Kioutsouki Wine Geeks

Καμάρα Κτήμα Κιουτσούκη, 12,5% Abv

Χρώμα καθαρό, ωχρό λεμονοπράσινο. Άγουρα πυρηνόκαρπα φρούτα (νεκταρίνι), εσπεριδοειδή (λεμόνι) και στο τέλος κάποιες βοτανικές νότες (μπιζέλι). Στο στόμα είναι μέτριο, με μέτρια οξύτητα. Αυτό που του λείπει είναι ένα κλικ περισσότερο φρούτο στο στόμα ούτως ώστε να της δώσει και μεγαλύτερη διάρκεια. Από πολύ νεαρά αμπέλια, είναι σε πολύ καλό δρόμο.

Malagouzia Kioutsouki  2 Wine Geeks

Καμάρα Κτήμα Κιουτσούκη (πειραματική οινοποίηση μέσα από τη δεξαμενή)

Στην όψη καθαρή λεμονί. Η μύτη της πολύ πιο έντονη από το προηγούμενο δείγμα (!), εκφραστική δεν θυμίζει αυτό που λέμε τυπική μαλαγουζιά. Ώριμα εσπεριδοειδή, λευκά άνθη (γιασεμί) και κάποιες νότες από μέλι και γαλακτικά αρώματα, ενδεικτικά του battonage. Μέτριο σώμα, λίγη λιπαρότητα με μέτρια οξύτητα και γλυκά εσπεριδοειδή στο στόμα. Πολύ καλή διάρκεια, σούπερ κρασί.

Malagouzia Ktima Alfa Wine Geeks

Μαλαγουζιά, Κτήμα Άλφα, 13% Abv

Χρώμα καθαρό, ωχρό λεμονί. Υψηλής έντασης μύτη με χαρακτηριστικά τα αρώματα του πεπονιού, του ροδάκινου, του βερίκοκου και των ξηρών καρπών. Μέτριο προς γεμάτο σώμα, υψηλότερη οξύτητα του αναμενομένου και ώριμα φρούτα στο στόμα. Μέτρια επίγευση.

Malagouzia Texni Oinou Wine Geeks

Μαλαγουζιά, Κτήμα Τέχνη Οίνου, 12,5% Abv

Χρώμα καθαρό, ωχρό λεμονί. Η μύτη έχει μια φοβερή πολυπλοκότητα. Έντονα αρώματα πυρηνόκαρπων φρούτων (ροδάκινο), εσπεριδοειδή (πορτοκάλι, φλούδα πορτοκάλι), εξωτικά φρούτα (μάνγκο), βοτανικές νότες (δυόσμος) και αίσθηση βουτύρου και κιμωλίας. Στο στόμα είναι εξίσου γενναιόδωρο. Μέτριο σώμα, μέτρια οξύτητα, ώριμο και δεμένο φρούτο (κυρίως εσπεριδοειδή) στη ραχοκοκαλιά του κρασιού. Μία λέξη: ισορροπία.

Malagouzia Kitrous Wine Geeks

Μαλαγουζιά, Κτήμα Κίτρους, 13,5% Abv

Καθαρό ωχρό λεμονοπράσινο. Εκρηκτική μύτη με καταπληκτικά αρώματα από σορμπέ λεμόνι, εξωτικών φρούτων (ανανάς), λευκών λουλουδιών (νυχτολούλουδο, αγιόκλημα), μελιού και δυόσμου. Μέτριο+ σώμα, το αλκοόλ προσδίδει όγκο που εξισορροπείται από τη μέτρια προς υψηλή οξύτητα. Ισορροπία και σε αυτό το κρασί με επίγευση που διαρκεί και αφήνει αρώματα εξωτικών φρούτων.

Malagouzia Porto Carras Wine Geeks

Μαλαγουζιά, Πόρτο Καρράς, 13% Abv

Ωχρό λεμονί με κάποιες σομόν ανταύγειες. Αυστηρό στη μύτη, θέλει το χρόνο του για να ξεδιπλώσει αρώματα εσπεριδοειδών (γκρέιπφρουτ, μανταρίνι), ανθόμελου και λευκών λουλουδιών. Στο στόμα διαφέρει αρκετά απ’ όλα τα υπόλοιπα, καθώς υπάρχει μια πολύ χαρακτηριστική βοτανικότητα (θυμάρι, άνηθος). Μέτριο σε όγκο και σε οξύτητα. Μέτρια διάρκεια.

Malagouzia Matsa Wine Geeks

Μαλαγουζιά, Ρωξάνη Μάτσα, 12,5% Abv

Καθαρό ωχρό λεμονί. Στη μύτη αρχικά είναι αρκετά κλειστό. Έπειτα επικρατούν τα άγουρα εσπεριδοειδή με κάποιες βοτανικές νύξεις. Στο στόμα είναι μέτριο με μέτρια οξύτητα. Η επίγευση του χαρακτηρίζεται από αρώματα λεμονιού.

Malagouzia Papagianni Wine Geeks

Alexandra, Claudia Papagianni, 13% Abv

Στην όψη είναι καθαρό, ωχρό λεμονί. Η μύτη είναι συναρπαστική. Σαν να περπατάς μέσα σε ένα απέραντο λεμονόδασος, όπου δίπλα του φυτρώνουν θυμάρια, ρίγανες και ματζουράνα. Μέτριο σώμα, αφήνει μια υφάλμυρη αίσθηση, που κουμπώνει με την μέτρια οξύτητα, με συνέπεια να αποκτάει μια υπέρoxη φινέτσα. Μπόλικο φρούτο στο στόμα, άγουρα εσπεριδοειδή και μεγάλη διάρκεια.

Celini Wine Geeks

Μαλαγουζιά, Celini

Χρώμα ωχρό λεμονοπράσινο. Μύτη γενναιόδωρη με λεμονάτα αρώματα (λεμονοθύμαρο), βοτανικές νότες (μαντζουράνα, τσάι) και λευκά άνθη (γιασεμί). Το στόμα είναι υπέροχο με μέτριο σώμα και μέτρια+ οξύτητα δεμένη γύρω από το φρούτο. Δομή που σε παραπέμπει σε πολύ σοβαρό κρασί και μια επίγευση που δέχεται διαδοχικά τα ανθικά και τα λεμονάτα αρώματα.

Malagouzia Aslani Wine Geeks

Μαλαγουζιά, Οινοποιία Ασλάνης, 14% Abv

Χρώμα ωχρό λεμονί. Κομψά αρώματα ώριμων πυρηνόκαρπων φρούτων (βερίκοκο, ροδάκινο), χαρακτηριστικό άρωμα αχλαδιού και μια στροφή σε εξωτικά φρούτα (ανανάς). Μέτριο σώμα, μέτρια+ οξύτητα και πολύ ωραία δομή. Το αλκοόλ δίνει ωραίο όγκο και δεν κουράζει καθόλου. Απαλά αρώματα πυρηνόκαρπων που μένουν ευχάριστα στη μέτρια επίγευση.

Malagouzia Gerovasileiou Wine Geeks

Μαλαγουζιά, Κτήμα Γεροβασιλείου, 13% Abv

Χρώμα απαλό λεμονί. Μύτη με εσπεριδοειδή (λεμόνι), αχλάδι, και κάποιες βοτανικές νότες. Στο στόμα είναι μέτριο με μέτρια+ οξύτητα. Τα εσπεριδοειδή κυριαρχούν, ωστόσο αφήνει και μία αίσθηση ορυκτότητας στη μέτριας διάρκειας επίγευση όπου κυριαρχεί το λεμόνι και ο φινετσάτος χαρακτήρας.

Κοινό συμπέρασμα ότι όλα τα δείγματα έδωσαν πολύ καλά έως εξαιρετικά αποτελέσματα. Αυτό φυσικά αποκτάει μεγαλύτερη σημασία, αν αναλογιστούμε ότι στην ουσία η μαλαγουζιά είναι μια «νέα» ποικιλία, τόσο στο ευρύ κοινό, όσο και στους οινοποιούς. Αυτό το αναφέρουμε για να δείξουμε ότι οι οινοποιοί ακόμα τη μαθαίνουν ως ποικιλία, τώρα βρίσκουν τα πατήματά της, τις καλλιεργητικές τεχνικές που τις αρμόζουν και κυρίως τα εδάφη στα οποία δίνει τον καλύτερο της εαυτό. Και αν από τώρα έχουμε τέτοια δείγματα, καταλαβαίνουμε ότι η ποικιλία έχει πολύ μέλλον και εξαιρετικές προοπτικές.  Ανυπομονούμε να δούμε τα επόμενα χρόνια, όταν η καλλιεργητική εμπειρία θα μεγαλώσει μαζί με την ηλικία των πρέμνων. Τέλος, να επισημάνουμε ότι τα παραπάνω δείγματα ήταν απλά μια ενδεικτική επιλογή, ανάμεσα σε πολλά άλλα, αξιόλογα δείγματα που μπορεί να βρει κάποιος στην ελληνική επικράτεια. Βρείτε τα, δοκιμάστε τα και ανακαλύψτε την ποικιλία και τις ιστορίες που κρύβονται πίσω από αυτή.

Εις το επανιδείν απανταχού Wine Geeks!

Malagouzies Ktima Kioutsouki pic